|
jesteś na:
► Warto wiedzieć
/
Grypa
GRYPA
( GRYPA A/N1H1 )
Liczba
zachorowań na świńską grypę systematycznie rośnie. Według danych Państwowego
Zakładu Higieny, w okresie) od 2001 – 2005, corocznie
diagnozuje się przyrost zachorowań grypę.
Typy wirusa grypy
Wirus grypy występuje w trzech odmianach należących do rodziny ortomyksowirusów: A,
B i C. Wirusy A i B są przyczyną ciężkich zachorowań, które również mogą osiągać
rozmiary epidemii, zaś wirus typu C powoduje zachorowania o przebiegu lżejszym i
nie wywołuje epidemii.
Wirus grypy A
Wirus A występuje zarówno u ludzi jak i u zwierząt (konie, świnie, norki,
foki,
wieloryby, ptaki).
Genom tego wirusa charakteryzuje się w
porównaniu do innych typów znaczną genetyczną zmiennością związaną z
występowaniem mutacji i reasortacji genetycznej. Poszczególne jego typy mają
zazwyczaj
zdolność zakażania tylko jednego gospodarza. Twierdzi się, że rezerwuarem wirusa
grypy A jest ptactwo wodne.
Wirus grypy typu A można poddać dalszej klasyfikacji na podtypy w oparciu o
rodzaj białek tworzących otoczkę białkową, oraz neuraminidazy. Białka te są niezbędne do poprawnej replikacji wirusa.
Stwierdzono istnienie ogromnej
różnorodności wirusów typu A.
Obecnie najpowszechniejsze są szczepy wirusa należące do podtypów H1N1 oraz
H3N2.
Wirus grypy B
Wirus grypy B występuje tylko u ludzi. Genom tego wirusa ma tylko po jednym
podtypie HA i NA.
Wirus grypy C
Wirus grypy C występuje u ludzi, oraz u świń. Powoduje on tylko niegroźne infekcje,
jak
zapalenie spojówek i nie powoduje występowania epidemii. W odróżnieniu od typów
A i B, cząsteczka wirusa nie posiada
białka neuraminidazy, za to jest wyposażona w dodatkowe białko HEF.
Epidemiologia
Ta duża zmienność genetyczna wirusa grypy powoduje powstawanie co
kilkadziesiąt lat bardzo groźnych szczepów, wywołujących groźne pandemie. W XX wieku miejsce
miały trzy pandemie. Były to: w latach 1918–1919 (grypa hiszpanka), 1957 i
1968. Wirus grypy spowodował śmierć milionów ludzi. Według naukowców, głównym źródłem nowych szczepów wirusów mogą być ptaki.
Wirus A najczęściej powoduje epidemie i pandemie. A to przez
zdolności tego wirusa do podlegania skokom antygenowym. Wirus ten potrafi relatywnie
szybko zmieniać strukturę białkową swojej otoczki, przez co przeciwciała
osób, które już chorowały na tę grypę, nie są w stanie rozpoznać nowej formy (szczepu)
wirusa. Wirusy z rodzajów B i C zdolne są jedynie do
przesunięcia antygenowego, co nie pozwala im na tak skuteczne zmylenie mechanizmów
odpornościowych.
Genetyka
Wirus A przechowuje swój genom w postaci ośmiu niezależnych liniowych
odcinków odwrotnego RNA. Każdy z nich zawiera jeden gen, ale dwa z nich
zawierają więcej niż jeden punkt startowy. Podczas translacji RNA geny te mogą
być odczytywane przez rybosom na dwa sposoby, co daje po dwie odmiany białek.
Dzięki podziałowi na segmenty możliwa jest wymiana genów pomiędzy dwoma wirusami
pasożytującymi na tej samej komórce. Przypomina to trochę mieszanie się genów u
organizmów wyższych podczas rozmnażania płciowego. Jednak takie krzyżowanie się
genów występuje bardzo rzadko. Szczególnie nieprawdopodobne jest spotkanie się w
tej samej komórce wirusa potrafiącego zarażać ludzi oraz innego przenoszonego
przez zwierzęta. W takiej sytuacji może powstać zupełnie nowy szczep zdolny do
wywołania pandemii. Aby doszło do tej mało prawdopodobnej sytuacji, człowiek lub
zwierzę (np. świnia) musi się zarazić ludzkim oraz zwierzęcym wirusem w tym
samym momencie.
Epidemie grypy do XX wieku
[1]
1113 epidemia
1580 pandemia (Europa, Azja i Afryka)
1729-1730 pandemia (przedostała się też do Ameryki)
1732-1733 epidemia
1781-1782 pandemia, podobna jak w 1918 (rozpoczęła się w Chinach)
1830-1833 epidemia
1889-1891 pandemia
Grypa była
utrapieniem ludzkości już od wielu stuleciS. Opisana została także przez Hipokratesa w roku 412 p.n.e.
Pierwszą pandemię grypy zanotowano w wieku XVI. Kolejne, masowe zachorowania na
grypę pojawiały się, co kilkadziesiąt lat. W wieku XX wystąpiło szereg epidemii
grypy, a także jedna pandemia. Najbardziej niebezpieczna grypa pojawiła się po I wojnie
światowej i pochodziła od ptaków. Był to szczep grypy H1N1, który to wywołał pandemię
choroby nazwanej później grypą Hiszpanką, a trwającą dwa lata. Mniej groźne epidemie
odnotowane zostały pod koniec lat pięćdziesiątych, a następne dziesięć lat później. Lokalnie, grypa
rozprzestrzeniała się w Hongkongu, oraz innych rejonach Azji. Podniesienie odporności
wśród ludzi, oraz szczepienia ochronne, przyczyniły się do ograniczenia
niebezpiecznego rozprzestrzeniania się grypy w
latach 80. i 90. XX wieku.
Największa
pandemia - grypa "hiszpanka"
W latach 1918–1919 przez niemal cały świat przetoczyły się aż trzy fale
największej i zarazem najbardziej zabójczej pandemii grypy w historii. Nazwano
ją później grypą "hiszpanką". Szacuje się, że "hiszpanka" pochłonęła ponad 50
mln. ofiar, czyli więcej niż cała I wojna światowa.
Epidemie grypy w XX
i XXI wieku
[1]
1900 epidemia
1918-1919 pandemia, rozprzestrzeniała się dzięki falom często niedożywionych
ludzi przemieszczających się po całym świecie na skutek wojny typ A, H1N1 "grypa
hiszpanka" 500 mln zachorowań, od 50 do 100 mln zgonów
1957-1958 epidemia typ A, H2N2 "grypa azjatycka" od 1 do 1,5 mln zgonów
1968-1970 epidemia typ A, H3N2 "grypa hongkong" od 750 tys. do 1 mln zgonów
1977-1978 epidemia grypa rosyjska
2009 pandemia, rozprzestrzenianie się wirusa zaczęło się na przełomie marca i
kwietnia 2009 w Meksyku, stąd "grypa meksykańska"; pandemia została ogłoszona
oficjalnie 11 czerwca 2009 roku, typ A, H1N1; ponad 12 tys. zgonów
Grypa - objawy
Najczęściej...
Przypisy:
1.
"Wikipedia"
http://pl.wikipedia.org/wiki/Grypa
2.
.
“Wiedza to przedsionek mądrości a
przywilejem mądrości jest logika.”
|
